همین حالا در   کاریزما   ثبت نام   کنید

ابهام در مذاکرات، سمی مهلک برای بازار سرمایه

تاریخ انتشار : 1400/6/24 15:49:15 تعداد بازدید : 129 زمان مطالعه دقیقه

نویسنده : گلشن بابادی

بالاخره  فرجامِ برجام به کجا خواهد رسید؟به نظر می‌رسد این سوالی است که اقتصاد ما سال‎ هاست از خود می پرسد و هنوز هم سر نقطه اول ایستاده است.پیوستن به برجام و خروج ناگهانی آمریکا از این توافق و سپس از سرگیری مذاکرات برجامی مساله‎ای است که سال‌هاست   فعالان اقتصادی را با مشکلات عدیده‌ای روبه رو کرده و هر روز سفره مردم را کوچک‌تر از روز قبل می‌کند.

در حال حاضر پس از مدتی که به نظر می‌رسید مذاکرات برجامی در   شوک فرو رفته بود  از روزهای گذشته اخبار مثبتی مبنی بر بازگشت طرفین بر سر میز مذاکره شنیده می‎شود.در حقیقت به تازگی نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران که در پاریس به سر می‌برد، مذاکرات برجامی خود با اروپا را سازنده توصیف کرده و از امکان بازگشت متقابل طرفین به تعهدات برجامی سخن به میان آورده است.

اخبار برجامی شاخص را به زیر کشید

این مساله باعث شده است که بازار سرمایه ما تحت تاثیر این اخبار واکنش قابل لمسی را از خود نشان دهد البته نمی‌توان تنها دلیل افت شاخص را به اخبار برجامی گره زد بلکه زمزمه‌هایی که از افزایش نرخ بهره بانکی به گوش می‎رسد نیز یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر عکس‎العمل نشان دادن شاخص بورس در شرایط فعلی است اما مساله‌ای که نسبت به سایر اخبار قدرت بیشتری برای جابه جایی شاخص داشته و    توانسته شاخص را که پس از ماه‏ها سقوط جان گرفته بود به زیر یک میلیون و 500هزار واحد هل بدهد   اخبار مثبتی است که از مذاکرات برجامی به گوش می‎رسد.

اثر کاهش قیمت دلار بر بازار سرمایه

با برگشت مذاکره‌کنندگان به میز مذاکره که تاثیر مستقیم خود را بر نرخ دلار اعمال خواهد کرد، بازار سرمایه اولین بازاری است که تحت تاثیر نرخ ارز قرار  گرفته.کاهش قیمت دلار افت شاخص را در روزهای اخیر در پی   داشته است البته باید توجه داشت که ماه‌ها از  شروع مذاکرات برجامی می‎گذرد و افت و خیزان‎های بسیار این مذاکرات به علاوه اخبار متعددی که پیرامون    ممکن یا ممکن نبودن برگشت به برجام    مطرح می‌شود، بازارهای مالی  به ویژه بازار سرمایه را متاثر کرده است و به نظر این روند همچنان ادامه خواهد داشت.در حالی که هنوز به شکل دقیقی دورنمای اقتصاد ما تصویر واضحی از آینده برجام نشان نمی‎دهد اما شاهد اثرات قابل لمس آن بر بازارهای مالی هستیم.

 

آلبرت بغزیان اقتصاددان در  خصوص تاثیر اخبار مثبت از امکان بازگشت طرفین به مذاکرات  توضیح داد:ما از چند و چون سیاسی که در برجام در حال گذر است اطلاعی نداریم اما موضوع این است   تبعات پذیرفتن یا نپذیرفتن برجام مساله‎ای است که به شدت اقتصاد ما را تحت تاثیر قرار می‌دهد.در خصوص برقرار شدن یا نشدن برجام   همه شرایط و مسائل همچنان ثابت است اما موضوع این است که چرا تا این حد بازار ما به اخبار واکنش نشان می‎دهد.چرا باید اقتصاد ما تا این حد نوسان را در اثر اخبار مثبت یا منفی تجربه کند.»

بغزیان ادامه داد:«در واقع هر چه سریع‎تر بتوانیم به یک جمع‌بندی مشخص برسیم تبعات کجدار و مریز بودن رفتار طرفین تاثیر     آسیب‌زننده‎تری به اقتصاد ما وارد  می‌کند، کارشکنی آمریکا در برجام و اینکه ممکن است پس از حصول توافق مجدد   رفتار کارشکنانه دیگری از سوی آمریکا دیده شود یک مساله مشخص است اما موضوعی که توجیه شدنی نیست این است که چطور ممکن است پس از گذشت سال‌ها تحریم و به علاوه بدون هیچ تغییری در میزان و شدت تحریم‎های همیشگی به یکباره  شاهد افزایش قیمت‎های ناگهانی و چند برابری در برخی محصولات باشیم؟در واقع این مساله که برخی دلیل افزایش ناگهانی قیمت‎ها را   تحریم‎هایی می‎دانند که سالهاست در اقتصاد ما وجود دارد خیلی منطقی به نظر نمی‎رسد.»

بغزیان با اشاره به این مساله که  برخی در داخل کشور به بهانه تحریم‏ها معیشت مردم را سخت‎تر می‎کنند گفت:«چطور ممکن است خودرو داخلی تا این حد سر به فلک بگذارد و  فقط مقصر این افزایش عجیب و غریب را تحریم‏هایی بدانیم که سال‏هاست وجود دارند و میزان آن‎ها نیز تغییر چندانی   نداشته است در حقیقت بیشترین میزان تحریم و محدودیت سال‎هاست که به اقتصاد ما تحمیل شده اما موضوع این است که علت افزایش قیمت‏هایی که هر روز در لبنیات، مصالح ساختمانی، خودرو و غیره شاهد هستیم چیست؟» 

این اقتصاددان با تاکید بر این مساله که به نظر لازم است نظارت‎ها در دولت جدید افزایش یابد و مواردی که بدون هیچ دلیل منطقی و مشخصی معیشت مردم را تحت تاثیر قرار می‎دهد کنترل شود گفت:«باید دید دلیل اصلی این موضوع چیست و مسائل این چنینی ریشه‎یابی و مدیریت شود چرا که مشکل اصلی افزایش قیمت‎های چندبرابری که به شکل رقابتی در میان تمامی کالاها رخ می‎دهد در حال حاضر تحریم‎هایی نیست که سال‎ها وجود داشته و شدت آن نیز افزایش پیدا نکرده است.»

بغزیان در رابطه با اثر اخبار حاصل از مذاکرات بر بازار سرمایه توضیح داد:«بازار سرمایه نشان داده است که بازیگران خاص خودش را دارد این مساله به خصوص در سقوط‎هایی که بازار سال گذشته با آن روبه رو شد بیش از پیش خودش را نشان داد. نرخ دلار تحت  تاثیر  اخبار مختلف بازار سرمایه را تحت تاثیر قرار می‎دهد اما به طور کلی بازی که بازار سرمایه در حال حاضر انجام می‎دهد معقول به نظر می‎رسد.»

این اقتصاددان نوسانات قیمت دلار را مورد بررسی قرار داد و گفت:«چرا بانک مرکزی مساله دلار را مدیریت نمی‎کند گاها اعلام می‎شود که دلار ما تحت تاثیر دلار  وارد شده از افغانستان و مسائل این کشور قرار گرفته است باید گفت اگر  ما تا این حد تحت تاثیر دلار افغانستان هستیم و در دور زدن تحریم‏‎ها تا این میزان  عاجز هستیم پس باید هر چه سریع‎تر به یک جمع‎بندی در خصوص برجام برسیم در غیر این صورت چرا مسائل افغانستان و دلار این کشور بیش از آن که بر پول افغان خودشان اثر بگذارد، بر دلار در کشور ما اثرگذاشته است.این مساله تبعاتی دارد و به نظر بهانه‎ای برای بانک مرکزی است که هر طور تمایل دارد دلار را در کشور مدیریت کند.» 

  نبود قطعیت سمی مهلک برای بازار سرمایه                                                                                                                                            

                                                     

                                                                                           

در گفت‌وگو  با کمیل طیبی مدیر قطب اقتصاد بین‌الملل دانشگاه اصفهان به تاثیرات اخبار و حواشی ناشی از مذاکرات بر کلیت اقتصاد  پرداخته شد:

به نظر شما چرا اخباری که  از مذاکرات می‌شنویم تا این حد میتواند اقتصاد ما را تحت تاثیر قرار دهد؟

امروزه اقتصاد ما به شرایطی که به خاطر تحریم‏ها، مذاکرات، تنش‌های بین‌المللی و نقش ایران در منطقه در ارتباط با غرب ایفا می‎کند واکنش نشان می‎دهد در حقیقت   به دلایل این چنینی بازارهای مختلف ما واکنش‎هایی را از خود نشان می‎دهند. شاهد هستیم که سال‎هاست تحریم‎ها باعث شده     شاخص‌های اقتصادی ما بیانگر اوضاع خوبی نباشد و تمامی این مسائل در  نهایت   ایجاد شرایط رکود تورمی را رقم زده است.این رکود تورمی بر اساس کاهش انگیزه‌های  سرمایه گذاری به دلیل ریسک و مخاطراتی که در حال حاضر در بازارهای ما وجود دارد ایجاد شده است.

از بین رفتن انگیزه های  سرمایه‎گذاری نهایتا منجر به ایجاد شرایط رکودی می‌شود که این مساله نیز به خودی خود بر رشد اقتصادی ما اثرگذار است و می‎تواند بی ثباتی را در بازارهای مختلف به وجود بیاورد بنابراین زمزمه مذاکرات و رسیدن به توافقات، برداشته شدن تحریم‏ها در آینده، مطرح شدن بحث FATF  و پیوستگی با اقتصاد جهانی همه و همه به این مساله کمک می‌کند.تمامی این مسائل می‎تواند منجر به ثبات در بازار ‎شود از سوی دیگر هر خبر یا حاشیه‎ای که بازارهای ما را از این ثبات دور کند نیز اقتصاد ما را دچار نوسان می‎کند.

به نظر شما شنیده شدن اخبار مثبت از مذاکرات می‌تواند در کوتاه مدت این ثبات را رقم بزند؟

ایجاد ثبات در بازارهای مختلف برای کوتاه مدت و سپس تداوم این ثبات کوتاه مدت برای مدت طولانی‌تر در بازارهایی چون ارز و سرمایه منجر به ایجاد ثبات نسبی در بلندمدت خواهد شد. این ثبات می‎تواند انگیزه سرمایه‌گذاری را مجددا افزایش داده و منجر به افزایش ظرفیت تولیدی کشور ‎شود که عاملی جهت کنترل تورم و حفظ ارزش پول است، اما در کوتاه‎مدت به دلیل نوساناتی که این اخبار در بازارهایی چون ارز ایجاد می‎کند نمی‎توان شاهد ثبات قابل توجهی در بازارهایی مانند بازار سرمایه بود.

تاثیرات اخبار حاصل از مذاکرات را بر بازارهایی چون ارز  و سرمایه چطور ارزیابی میکنید؟

وقتی بازار ارز دچار نوسان می‌شود این ارزش پول ملی است که نوسان پیدا کرده و دچار مشکل می‎شود.بازار سرمایه نیز یکی دیگر از این  بازارها است   توسعه ظرفیت‌های صنعتی و  تولیدی  می‌تواند به بازار سرمایه کمک کند و اگر ثبات لازم در بازارهای ارز و سرمایه به وجود آید و انگیزه‌های تبدیل ریال به دلار کمتر شود  این ثبات نسبی حتی به بازار سرمایه نیز خواهد رسید.اگر مذاکرات در نهایت بتواند ثبات را به وجود بیاورد این مساله   نهایتا به نفع بازار سرمایه خواهد بود.در بلندمدت کنترل  تورم و ایجاد انگیزه‌های سرمایه‌گذاری به نفع بازار سرمایه خواهد بود.نااطمینانی و نبود قطعیت در شرایط فعلی یک سم مهلک برای بازار دارایی‎ها و سرمایه است به این دلیل که در شرایط ریسکی فعلی ممکن است بازارهایی چون بازار سرمایه نوساناتی را ایجاد کند.بازگشت به میز مذاکره به شرطی که فرسایشی نشود  و به یک فرجام مشخص برسد قطعا کمک خواهد کرد که شر ایط باثبات‎تری در اقتصاد به وجود آید که تمامی این مسائل زمینه‎ساز رفع ریسک و نااطمینانی در بلندمدت و در نتیجه بهبود وضعیت این بازارها خواهد شد.

اشتراک با دوستان