همین حالا در   کاریزما   ثبت نام   کنید

آتش‎ بس جنگ بازار پول و سرمایه

تاریخ انتشار : 1400/7/19 17:47:54 تعداد بازدید : 197 زمان مطالعه دقیقه

نویسنده : گلشن بابادی

پس از ماه‎ ها که بازار پول در بلاتکلیفی و سردرگمی مانده بود بالاخره به تازگی سکاندار جدید بانک مرکزی تعیین شد.در واقع از زمانی که عبدالناصر همتی به هوای نشستن بر صندلی ریاست دولت سیزدهم، عطای سکانداری بازار پول را به لقایش بخشید بازار پول برای ماه ها در بلاتکلیفی و  سرگردانی به سر برد  تا اینکه در نهایت با پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و رای اعتماد هیات وزیران علی صالح آبادی به سکانداری بانک مرکزی منصوب شد.با وجود اینکه در حال حاضر چند روزی از انتصاب صالح آبادی در سمت سکانداری بانک مرکزی نمی گذرد اما اثرات کوتاه مدت این مساله را می توان به وضوح در کاهشی شدن قیمت دلار و از سوی دیگر افت شاخص بورس مشاهده کرد.هر چند کارشناسان معتقدند که اثر افت در بازار سرمایه تحت تاثیر این انتصاب موقتی است با این وجود باید این نکته را یادآور شد که روی کار آمدن صالح آبادی نوید روزهای روشنی را به بازار سرمایه  می دهد.

کام شیرین  بازار  سرمایه از انتصاب سکاندار بازار پول

هر چند در روزهای اخیر شاهد  عکس العمل منفی شاخص بورس بوده ایم اما به طور کلی خبر انتصاب صالح آبادی به کام فعالان بازار سرمایه  شیرین بوده است چرا که صالح آبادی از جنس این بازار و   نزدیک به یک دهه ریاست سازمان بورس و اوراق بهادار را بر عهده داشته است همین یک قلم برای این که فعالان با خود بیاندیشند که جنگ دیرینه  بازار پول و سرمایه به دست این مدیر جوان مرتفع می شود کافی به نظر می رسد.

نگاهی گذرا به سوابق کاری صالح آبادی نشان از عملکرد موفق این مدیر از منصب های مختلفی دارد که تا به حال به عهده گرفته است علی صالح آبادی بیشتر از 20 سال سابقه مدیریت در بازار پول و سرمایه کشور را در کارنامه کاری خود دارد.در واقع باید این مدیر را اولین رییس سازمان بورس و بنیانگذار این سازمان دانست.در واقع نگاهی به عملکرد صالح آبادی نشان از عجین بودن این مدیر با خون و رگ بازار سرمایه  دارد.

بررسی کارنامه عملکرد صالح آبادی

سازمان بورس و اوراق بهادار را باید مهم ترین نهادی دانست که به دست صالح‌آبادی تاسیس شده است در حقیقت در سال 1385 صالح آبادی که در آن زمان دبیرکلی سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران  را بر عهده داشت   براساس قانون بازار اوراق بهادار  این نهاد نظارتی را تاسیس کرد و سپس با تصویب شورای ‌عالی بورس به مقام ریاست این سازمان رسید.علی صالح آبادی در میان تمامی روسای سازمان بورس بیشترین عمر مدیریت بر این سازمان را دارد.

اما تاسیس نهادهای مهم در بازار سرمایه ایران به دست این مدیر تنها به سازمان بورس ختم نمی شود بلکه راه اندازی  بورس اوراق بهادار تهران، بورس کالای ایران، فرابورس ایران، بورس انرژی،  شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه و کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار و کانون نهادهای مالی ایران نیز از اقدامات مهم او محسوب می شود.

بررسی گذرای کارنامه صالح آبادی از ایجاد دیگر نهادهای مهم در این بازار نیز  حکایت دارد تا جایی که در سابقه کاری این مدیر تاسیس کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار، راه‌اندازی نهادهای مالی جدید از جمله شرکت‌های تأمین سرمایه، شرکت‌های سبدگردان، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های مشاوره سرمایه‌گذاری، ایجاد انواع ابزارهای مالی جدید،معرفی و عملیاتی کردن اسناد خزانه اسلامی، اوراق اختیار فروش تبعی، قراردادهای آتی سهام و آتی کالا، راه‌اندازی سامانه جامـع ناشران(کدال)، ارتقای سامانه معاملات بازار سهام و راه‌اندازی معاملات آن‌لاین و  موارد این چنینی  از مهمترین اقدامات او محسوب می شود.از سوی دیگر  رییس ‌کل جدید بانک مرکزی  پس از فاصله گرفتن از بازار سرمایه و به نوعی  ورود به بازار پول به مدت تقریبا هفت سال نیز رئیس هیئت مدیـره و مدیرعامل بانک توسعه صادرات را بر عهده داشته است.

اولویت های بانک مرکزی از نگاه رییس جدید

علی صالح آبادی به محض در دست گرفتن سکان بازار پول از اولویت های مهم  پیش روی بانک مرکزی نیز سخن به میان آورده است.

کنترل تورم مهمترین اولویت بانک مرکزی

صالح آبادی در آخرین اظهارات خود کنترل تورم را  مهم ترین اولویت بانک مرکزی عنوان کرده است او  برقراری  آرامش  در بازارهای مختلف برای ماه‌های آینده منوط به همکاری با   تیم اقتصادی دولت  و  تلاش در راستای کنترل تورم  دانسته است. در خصوص کنترل نقدینگی اولین و مهم ترین اقدامی که لازم است در دستور کار قرار گیرد را باید در درجه اول کنترل نقدینگی و به کار بستن سیاست‌های انقباضی دانست علاوه بر کنترل نقدینگی یکی از موارد مهم دیگری که در مدیریت تورم نقش دارد را باید اصلاح نرخ ارز دانست که این مساله نیز به نظر در دستور کار سکاندار جدید بانک مرکزی قرار دارد.در حقیقت سیاست‌گذاری صحیح ارزی   تقاضای کاذب در بازار ارز را ساماندهی می کند.

برای مطالعه بیشتر در خصوص سیاست های پولی و مالی این مقاله را بخوانید.

بازار ارز باثبات

ایجاد ثبات و تعادل  در بازار ارز یکی دیگر از اولویت های مهمی است که سکاندار جدید بانک مرکزی به دنبال آن خواهد بود.در واقع مهم ترین اقدامی که در خصوص ایجاد ثبات در بازار ارز باید به آن توجه داشت را باید افزایش درآمدهای نفتی دانست.این محدودیت در میزان صادرات نفت کشور است که اوضاع ارز را در کشور ما وخیم کرده است.افزایش   درآمدهای ارزی با تکیه بر صادرات غیرنفتی می تواند یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار بر ثبات بازار ارز به شمار آید.باید به این موضوع نیز توجه داشته باشیم که سیاست دولت در برابر صادرکنندگان در سال های اخیر باعث شده است که این افراد تمایلی به بازگشت به موقع ارز حاصل از صادرات خود نداشته باشند.یکی از اقداماتی که می تواند در خصوص به ثبات رساندن بازار ارز کارایی بیشتری داشته باشد را باید تسهیل فرایند برگرداندن ارز صادراتی به کشور دانست. گسترش صادرات غیرنفتی یکی از اولویت های  سکاندار جدید بازار پول است که البته به نظر می آید  سیاست های ارزی متناسبی را در جهت  توسعه صادرات غیرنفتی  در دستور کار قرار خواهد داد.

کنترل پایه پولی با کمک سیستم بانکی

کنترل پایه پولی با کمک سیستم بانکی یکی دیگر از اولویت های اعلامی از سوی صالح آبادی است به نظر می رسد رییس بانک مرکزی به منظور کنترل پایه پولی و بحث اضافه برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی  برنامه‌ریزی‌هایی را در نظر دارد تا با کمک سیستم بانکی مانع از افزایش پایه پولی از محل اضافه برداشت بانک ها از بانک مرکزی شود. اولین اقدامی که بانک مرکزی بایستی  در جهت کنترل پایه پولی انجام دهد، کاهش بدهی‌های دولت به سیستم بانکی است علاوه بر آن دولت باید انضباط مالی را در دستور کار خود قرار دهد.موضوع قابل تامل این است که وقتی  پول قدرت واقعی خود را از دست می دهد در معاملات، نیاز به واحدهای پولی بیشتر می شود و به همین دلیل است که به کرات دیده شده دولت ها و بانک مرکزی در اثر نیاز به واحدهای پولی بیشتر به سمت انتشار هر چه بیشتر اسکناس و پول  قدم برمی دارند.

منابع صرف تولید شود

صالح آبادی   بهبود وضعیت تولید و مولدسازی این بخش را منوط به  هدایت منابع سیستم بانکی به بخش های تولیدی، مولد و دانش بنیان دانسته و توجه به این موضوع را یکی  از اولویت‌های بانک مرکزی عنوان کرده است.به نظر می رسد بانک مرکزی در اقدامات جدید خود در خصوص واردات نیز اولویت را  تولید داخل و کالای داخلی قرار خواهد داد و  سیاست های  ارزی را  نیز در این راستا هدایت خواهد کرد به علاوه صلاح آبادی رسیدگی و توجه به رفع تعهدات ارزی از واردکنندگان را نیز یکی از برنامه های مهم بانک مرکزی قلمداد کرده است.

گسترش مبادلات ارزی با کشورهای دوست

دنبال کردن همکاری ها  در حوزه مبادلات ارزی و ورود  ارز به چرخه تجاری کشور، آزادسازی  ارزهایی که نیاز به  آزاد شدن دارد و  ورود این ارزها به  چرخه تجاری از دیگر اولویت های مهم سکاندار جدید بانک مرکزی محسوب می شود.با این وجود نباید این موضوع ر ا نیز از یاد برد که در سال های اخیر مبادلات ارزی ما به شدت کاهش یافته است در واقع مراودات تجاری با فضای بین المللی منوط به پذیرش و پیوستن به مناسبات و نهادهای جهانی است که در حوزه ارتباط بانکی در سطح جهان فعال هستند.

 

رابطه عکس موفقیت بانک مرکزی  و رشد بازار سرمایه در کوتاه مدت

مهدی قلی پور مدیرعامل شرکت سبدگردان الماس در خصوص اثرات انتصاب صالح آبادی در سمت ریاست بانک مرکزی توضیح داد:«انتخاب آقای صالح ‌آبادی به‌ عنوان سکاندار بازار پول که سابقه سکا‌نداری بازار سرمایه را نیز بر عهده داشته‌ است، خبر خوبی برای اهالی بازار سرمایه از بعد هماهنگی بیشتر بین این دو بازار به‌ ویژه در حوزه تعیین نرخ در بازار بدهی، نرخ سود بین ‌بانکی، نرخ سپرده در سطح شعب و اقدامات بانک مرکزی در حوزه‌های اثرگذار بر صنایعی مثل بانک، لیزینگ و پرداخت الکترونیک محسوب می شود در حقیقت انتظار آن وجود دارد که با حضور ایشان  تصمیماتی که   اثرگذاری منفی بر بازار سرمایه دارند تعدیل شوند.»

مدیرعامل شرکت سبدگردان الماس در خصوص اولویت های اعلام شده از سوی رییس جدید بانک مرکزی نیز توضیح داد:« اگر سیاست بانک مرکزی را  کنترل تورم و تقویت ریال در کنار سیاست‌های پولی و مالی محرک اقتصادی در نظر بگیریم، با موفقیت بانک مرکزی در کنترل تورم و تقویت ریال در کوتاه‌مدت بازار سرمایه واکنش منفی نشان خواهد داد، همان‌طور که شاهد هستیم بعد از انتصاب رییس جدید، نرخ ارز اندکی کاهش‌یافته و دو روز اول بازار سرمایه نیز بعد از انتصاب ایشان   منفی شده است. باید این موضوع را نیز در نظر بگیریم که تولید ناخالص داخلی در کشور منفی است یا در بهترین حالت رشدی نداشته و اکثر شرکت‌های  بورسی هم به واسطه رشد مقدار تولید و فروش بهره‌مند نشده‌اند بلکه صرفا به ‌واسطه نوسانات قیمت ارز و تورم ریالی رشدهای شدیدی در سودشان تجربه کرده‏اند بنابراین در کوتاه‌مدت رابطه عکسی با موفقیت بانک مرکزی و رشد بازار سرمایه وجود دارد. همچنین نقدینگی محرک بازار سرمایه است و کنترل شدید نقدینگی نیز در کوتاه‌مدت اثر معکوسی بر بازار سرمایه خواهد گذاشت  لازم به ذکر است که  ساختار اقتصادی و سیاسی کشور به‌گونه‌ای نیست که یک فرد بتواند تحولات زیادی ایجاد کند و به‌ شخصه معتقدم همچنان در شرایط تورمی و تضعیف ریال خواهیم ماند مگر اینکه از مذاکرات برجامی اطلاعات مثبت جدیدی برسد.»

قلی پور اضافه کرد:«در بلندمدت اگر سیاست‌های اقتصادی دولت و بانک مرکزی منجر به ثبات اقتصادی شده و تجمیع سرمایه و سرمایه‌گذاری را در کشور تحریک کند، کل اقتصاد کشور و در نتیجه بازار سرمایه نیز رشد خواهد کرد. در کل به‌ عنوان فعال بازار سرمایه، این انتصاب را به فال نیک می‌گیرم.»

 

 

refresh icon

اشتراک با دوستان