همین حالا در   کاریزما   ثبت نام   کنید

انواع بیمه را بشناسیم

تاریخ انتشار : 1400/8/29 15:37:30 تعداد بازدید : 72 زمان مطالعه دقیقه

نویسنده : گلشن بابادی

به احتمال زیاد اولین موضوعی که با شنیدن کلمه "بیمه" به ذهن ما تلنگر می‌زد، بیمه درمان و تامین اجتماعی است که جزو متداول‌ترین بیمه‌ها در جامعه به شمار می‌آید اما باید بدانیم که صنعت بیمه بسیار گسترده‌تر و خدمات بیمه‌ای نیز متنوع‌تر از چیزی است که ما به شکل سنتی با آن آشنا هستیم در حال حاضر بیمه‌ها نه تنها اهداف اولیه خود را دنبال می‌کنند بلکه به شکل جدی‌تری به اهداف متنوع‌تری چون سرمایه‌گذاری وارد شده‌اند.برای آَشنایی با ماهیت صنعت بیمه و کارکرد انواع متنوع آن ابتدا لازم است بدانیم بیمه چیست؟ و از کجا و چه زمانی پا به زندگی ما انسان‌ها گذاشته است؟

دریانوردان اولین بیمه‌شوندگان تاریخ

شاید بتوان دریانوردان چینی و بازرگانان دریایی را اولین بیمه‌گران و بیمه‌شوندگان تاریخ دانست. قرن‌ها قبل دریانوران چینی با توجه به احتمال غرق شدن و یا گرفتار شدن در  چنگ دزدان دریایی که باعث می‌شد ظرف یک روز بازرگانان تمامی سرمایه خود را از دست بدهند، این راه‌حل را به آن‌ها یاد داد که با تقسیم بار و کالایشان در چند کشتی و قایق مختلف ریسک‌های موجود را کاهش دهند.پس از آن بازرگانان بابلی که برای تأمین هزینه کالا و کشتی، وام دریافت می‌کردند شکل پیشرفته‌تری از بیمه را به نمایش گذاشتند.در آن زمان  بازرگانان با گرفتن وامی که بهره آن بیشتر از حد معمول بود در صورت غرق شدن یا دستبرد دزدان دریایی وام دریافتیشان بخشیده می‌شد، با این حساب این دریانوردان ریسک بروز حوادث غیرمترقبه برای کشتی را توسط وامی که می‌گرفتند و تضمین وام‌دهنده به حداقل می‌رساندند.

 در حقیقت اختلاف بهره وام پرداختی به سفرهای دریایی و وام‌های معمولی که در آن دوران به افراد داده می‌شد را می‌توان یکی از صورت‌های اولیه حق بیمه در تمدن‌های باستان تلقی کرد.نمونه چنین ریسک‌شکنی‌هایی را نیز پس از آن در میان یونانیان و سپس در قرون وسطی در ایتالیا می‌توان مشاهده کرد.چنین روش‌هایی برای بیمه دریانوردان و بازرگانان پس از آن به یک روش متداول برای مبادلات دریایی در بندرهای مختلف ایتالیا مانند ونیز، لمباردی و جنوآ تبدیل شد.قدیمی‌ترین گزارش مکتوبی که از قراردادهای بیمه دریایی وجود دارد نیز مربوط به یک کشتی ایتالیایی است که در سال ۱۳۴۷ میلادی در جنوآ به ثبت رسیده‌است.

بیمه‌ امروزی چگونه ایجاد شد؟

قرارداد بیمه‌ای امروزی و در واقع شکل‌گیری بیمه به شکل فعلی را باید مربوط به پیمانی دانست که در ابتدای قرن هفدهم میلادی توسط بازرگانان و کشتی‌داران انگلیسی شکل گرفت آن‌ها در کافه‌ای در لندن به نام لویدز گرد هم آمدند و با یکدیگر قرارداد نوشتند تا در سود و زیان سفرهای دریایی با یکدیگر سهیم باشند.در حقیقت آن‌ها شرکت بیمه لویدز را پایه‌گذاری کردند که امروزه نیز به عنوان یکی از بزرگترین شرکت‌های فعال در صنعت بیمه شناخته می‌شود.

به طور کلی باید گفت بیمه تعهدی است که در آن یک بیمه‌گر متعهد می‌شود در صورت بروز زیان احتمالی یک بیمه‌گذار در اثر وقوع یک حادثه در یک دوره زمانی مشخص، ضرر ایجاد شده را متحمل شود.در یک قرارداد بیمه، ریسک مشخصی از یک طرف قرارداد (که بیمه گذار نامیده می‌شود) به طرف دیگر (بیمه‌گر) منتقل می‌شود.به طور کلی  بیمه‌گر شخصی حقوقی است که در مقابل دریافت حق بیمه از بیمه‌گذار، جبران خسارت یا پرداخت مبلغ مشخصی را در صورت بروز حادثه تعهد می‌کند. در مقابل، بیمه‌گذار نیز شخصی حقیقی یا حقوقی است که با پرداخت حق بیمه، جان، مال یا مسوولیت خود یا دیگری را تحت پوشش بیمه قرار می‌دهد.

تولد بیمه در ایران

فعالیت بیمه‌ای در ایران درست از 86سال پیش و از سال ۱۳۱۴ شروع شد.اولین بیمه در ایران در این سال و توسط دو موسسه روسی شروع به کار کرد و پس از آن شرکت‌های خارجی دیگری نیز در بازار بیمه کشور فعالیت خود را شروع کردند.در همین سال اولین شرکت ایرانی بیمه نیز با سرمایه دو میلیون تومان به نام شرکت سهامی بیمه ایران آغاز به کار کرد. در روز افتتاح بیمه ایران، علی اکبر داور وزیر مالیه وقت، منزل مسکونی خود را تحت پوشش بیمه آتش‌سوزی درآورد و اولین بیمه‌نامه صادره ایرانی، در همین روز به نام او ثبت شد.به موجب قانون بیمه ایران نیز بیمه عبارت است از قراردادی که یک طرف (بیمه‌گر) تعهد می‌کند در ازای پرداخت وجه از طرف دیگر (بیمه‌گذار) در صورت وقوع یا بروز حادثه، خسارت ایجاد شده را به شخص بیمه‌شونده بپردازد. متعهد را بیمه‌گر، طرف تعهد را بیمه‌گذار و وجهی را که بیمه‌گذار به بیمه‌گر می‌پردازد حق بیمه و آنچه را که بیمه می‌شود موضوع بیمه می‌نامیم.

تقسیم‌بندی انواع بیمه

در یک تقسیم‌بندی کلی بیمه به دو دسته بیمه‌های اجتماعی و  بازرگانی تقسیم‌بندی می‌شود و در انواع دیگر تقسیم‌بندی‌ها به دو نوع اختیاری و اجباری و یا بر اساس ماهیت بیمه صورت می‌گیرد به طور مثال بیمه‌های اجتماعی عمدتا بیمه‌های اجباری و ناشی از قانون هستند و مشخصه آن‌ها این است که شخص دیگری (مانند کارفرما) بخش زیادی از حق بیمه را به عهده می‌گیرد. در بیمه‌های اجتماعی، حق بیمه به‌صورت درصدی از دستمزد تعیین می‌شود؛ در حالی که در بیمه‌های بازرگانی حق بیمه متناسب با ریسک تعیین می‌شود. در ایران، سازمان تامین اجتماعی مهم‌ترین مرجع بیمه‌های اجتماعی است.

در مورد بیمه‌های بازرگانی، تقسیم‌بندی‌های مختلفی وجود دارد. در برخی از روش‌های تقسیم‌بندی انواع بیمه؛ بیمه‌های دریایی در مقابل بیمه‌های غیردریایی قرار می‌گیرد و  بیمه‌های اموال در مقابل بیمه‌های اشخاص و بیمه‌های زندگی نیز در مقابل بیمه‌های غیرزندگی تقسیم‌بندی می‌شوند.به طور کلی اگر بخواهیم به تعریف انواع بیمه‌ها بپردازیم باید بگوییم بیمه‌ها بر اساس ماهیت و کارکردی که دارند و  موضوع بیمه‌ای را که شامل می‌شوند به انواع مختلفی از جمله بیمه آتش‌سوزی، حمل و نقل، مسافرتی، عمر، حوادث و غیره تقسیم می‌‌شوند که در ادامه به آن می‌پردازیم:

بیمه آتش‌سوزی چیست؟

در این نوع بیمه، بیمه‌گر در قبال دریافت حق بیمه، جبران خسارت‌های وارد شده بر ساختمان‌ها و دارایی‌های بیمه‌گذار در اثر آتش‌سوزی، انفجار و صاعقه را تعهد خواهد کرد همچنین بیمه آتش‌سوزی پوشش‌های تبعی همچون سیل زلزله، طوفان ،تگرگ و سرقت را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد و در مواقع بروز چنین وقایعی جبران خسارت این پیشامدها را نیز متعهد خواهد شد .

بیمه حمل و نقل

بیمه حمل و نقل کالا، بیمه‌ای است که به ‌موجب آن، بیمه‌گر متعهد می‌شود چنانچه کالا در هنگام جابجایی از بین برود یا دچار خسارتی شود، زیان وارده را جبران  کند.

بیمه مسافرتی

بیمه سفر خارج از کشور، بیمه‌ای است که به‌موجب آن، بیمه‌گر متعهد می‌شود چنانچه مسافر در مدت بیمه نامه در کشور مقصد خود دچار حادثه، مفقودی بار یا گذرنامه و موارد مشابه حتی فوت شد تا سقف مبلغ بیمه نامه به عنوان کمک‌رسان به بیمه شده یاری رساند. امروزه بیمه مسافرتی یکی از الزامات گرفتن ویزا برای خیلی از کشورها محسوب می‌شود.

بیمه عمر

نوعی از بیمه که در آن بیمه‌گر طی مدت معینی حق بیمه مشخصی را از بیمه‌شونده دریافت می‌کند و در عوض متعهد می‌شود که در صورت فوت بیمه‌شده، ابتلا به بیماری‌های خاص و یا موارد این چنینی مبلغ معینی را به صورت یکجا و یا به صورت مستمری به بیمه‌گذار، بیمه‌شده یا فرد تعیین شده از سوی وی پرداخت کند در حال حاضر این نوع بیمه علاوه بر متعهد شدن به پرداخت خسارت در صورت بیماری سا فوت به نوعی دارایی محسوب شده و در جهت سرمایه‌گذاری برای شخص بیمه‌شونده عمل می‌کند .از انواع بیمه عمر می‌توان به  بیمه عمر زمانی ، بیمه عمر و تشکیل سرمایه، بیمه عمر مانده بدهکار و بیمه بازنشستگی تکمیلی اشاره کرد.

بیمه حوادث

بیمه حوادث، به مجموعه گسترده‌ای از بیمه‌نامه‌های فردی یا گروهی اطلاق می‌شود که طی آن افراد بیمه شده در مقابل بروز حوادث مختلفی از جمله تصادف، سقوط و غیره بیمه می‌شوند. منظور از حادثه، مجموعه‌ای از اتفاقات غیرعمدی و غیرقابل پیش‌بینی‌است که موجب ضرر یا زیانی شود . خسارت پرداختی از سوی بیمه‌گر به بیمه شده ممکن است به صورت پوشش فوت، غرامت نقص عضو، هزینه‌های پزشکی و مواردی از این دست باشد.

بیمه بدنه اتومبیل

بیمه بدنه یکی از ملموس‌ترین نوع بیمه‌ها است که اکثر ما با آن شنایآآشنایی داریم در این نوع بیمه بیمه‌گر متعهد می‌شود خسارت‌هایی را که بر اثر واژگونی ،آتش‌سوزی، صاعقه، انفجار، تصادف و سرقت به وسیله نقلیه موتوری وارد می‌شود، جبران کند.پوشش‌های اصلی بیمه بدنه شامل مواردی مانند برخورد دو وسیله نقلیه، برخورد اشیا به اتومبیل، واژگون شدن و سقوط اتومبیل، حریق، سرقت کلی خودرو، خسارت باطری و لاستیک، خسارت در جریان نجات یا انتقال خودرو آسیب دیده. و مواردی از این دست می‌شود.

بیمه شخص ثالث

نام دقیق این نوع از بیمه، بیمه مسوولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری در مقابل اشخاص ثالث است و خسارت‌های مرتبط با اشخاص ثالث را پوشش می‌دهد. منظور از شخص ثالث، فردی است که در اثر وقوع حوادث مرتبط با وسایل نقلیه موتوری (مانند خودرو یا موتورسیکلت) آسیب می‌بیند؛ به جز راننده مسبب حادثه اعم از این که در داخل یا خارج از وسیله نقلیه باشند.

بیمه درمان

موضوع بیمه درمان، تامین و جبران هزینه‌های درمان، اعم از درمان سرپایی یا بستری است. علت هزینه ممکن است بروز بیماری یا حادثه باشد. یکی از پوشش‌های متداول بیمه درمان، بیمه تکمیلی درمان است که هزینه‌ای مازاد بر تعرفه‌های بیمه‌های اجتماعی (مانند خدمات درمانی یا تامین اجتماعی) را پوشش می‌دهد با پاندمی کرونا شاهد بودیم که برخی از شرکت‌های بیمه‌ای به ارائه بیمه درمانی و فوت ناشی از کرونا اقدام کردند.

بیمه کشتی

بیمه کشتی یا بیمه دریایی، نوعی از پوشش بیمه است که خطرهای مرتبط با حمل و نقل دریایی را پوشش می‌دهد. این خطرات شامل بدنه کشتی، محموله، مسوولیت و ناحیه درون دریا است. این نوع بیمه سهم اندکی از بازار را شامل می‌شوند هر چند به نوعی قدیمی‌ترین نوع بیمه در دنیا محسوب می‌شود ولی تنها در حدود دو درصد از بیمه‌های غیرعمر در دنیا به این نوع بیمه‌نامه اختصاص دارد.

بیمه هواپیما

بیمه هواپیما یک نوع بیمه است که بیمه‌گر متعهد می‌شود در قبال دریافت حق بیمه بعضی از خسارت‌های سانحه‌های هوایی از جمله سقوط هواپیما را پرداخت کند. بیمه هواپیما معمولا دارای چند بخش بدنه و است که مهم‌ترین مسولیت‌های تحت پوشش مسافر و شخص ثالث است.

بیمه مهندسی

بیمه مهندسی یکی از انواع بیمه‌های معمول امروزی است که انواع مختلفی دارد از جمله شامل بیمه مهندسی تمام‌خطر پیمانکاران، بیمه مهندسی تمام‌خطر نصب، بیمه مهندسی تجهیزات الکترونیک، بیمه ماشین‌آلات پیمانکاری و بیمه عیوب اساسی و پنهان می‌شود.در هر کدام از انواع بیمه‌های مهندسی تمام خطرات به استثنای خطراتی که صراحتاً استثنا شده، تحت پوشش بیمه‌نامه است. در بیمه‌نامه‌های مهندسی پوشش‌ها و استثنائات به‌وسیله کلوزهای اضافی یا کلوزهای محدودکننده به بیمه نامه الحاق می‌شود.

بیمه پول چیست؟

به‌طور کلی دو نوع پوشش بیمه‌ای پول وجود دارد که عبارت است از بیمه پول در گردش و بیمه پول در صندوق که با توجه به این موضوع که پول یکی از دارایی‌های پرریسک است کاربرد دارد. اسکناس، سکه، چک بانکی و تمبرهای مالیاتی وجوهی از پول هستند که می‌توان آن‌ها را تحت پوشش این نوع از بیمه‌نامه درآورد. با استفاده از این بیمه‌نامه، بیمه‌گر خسارت‌های وارده به مالک پول را در اثر بروز خطراتی مانند انفجار، آتش‌سوزی، صاعقه، سرقت و غیره جبران میکند.

بیمه مسوولیت

به تناسب کسب و کارها و فعالیت‌های متنوعی که در جامعه وجود دارد، رشته‌ها و زیررشته‌های مختلفی از این نوع بیمه نیز ایجاد شده‌است. مهم‌ترین تضمین بیمه‌گر در این نوع از بیمه، جبران خسارت‌های مالی و جانی در حوزه مسوولیت‌های مدنی بیمه‌گذار می‌باشد.

بیمه اعتباری چیست؟

بیمه اعتباری، در خصوص دیون و دریافت وام و لیزینگ موضوعی به عنوان پشتیبان قرار می‌گیرد، این بیمه نامه ریسک عدم بازپرداخت مطالبات بیمه‌گذار از وام گیرندگان یا خریداران کالاهایی که به صورت اقساطی به فروش می‌روند را تحت پوشش قرار می‌دهد. اما یک مشکل خاص وجود دارد و آن مشکل ای است که خیلی از شرکت‌های بیمه‌گر صدور این بیمه را در دستور کار خود ندارند.

 

 

refresh icon

اشتراک با دوستان