همین حالا در   کاریزما   ثبت نام   کنید

تعریف صندوق های قابل معامله (etf) به زبان ساده

تاریخ انتشار : 1400/7/6 11:11:28 تعداد بازدید : 1044 زمان مطالعه دقیقه

نویسنده :

تاریخچه، پیدایش و معرفی صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ETF

اگر خوب به تاریخ این صندوق‌های سرمایه گذاری دقت کنیم بیش از پیش به این واقعیت پی می‌بریم که تمام آن‌ها برای هدف‌مند کردن سرمایه گذاری در بازارهای متنوع سرمایه به وجود آمده‌اند؛ به ویژه برای افراد غیر حرفه‌ای و نیمه حرفه‌ای که تلاش دارند تا با سرمایه گذاری آینده بهتری را برای دارایی‌های خود رقم بزنند. پیدایش صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله درست در تاریخ ۱۹۸۷ در حالی که شاخص داوجونز تا ۲۲٫۶۱ درصد افول کرد و زیانی بیش ۵۰۰ میلیارد دلار را به سرمایه گذاران بورس وارد کرد پا به عرصه گذاشت. می‌توان پیدایش و حضور صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله را که با کمک ارکان آن و متخصصان این حوزه به کمک سرمایه گذاران آمدند را حرکتی هوشمندانه در جهان سرمایه تلقی کرد. به همین منوال، از سال ۱۹۹۳ صندوق‌های ETF نیز کار خود را در بسیاری از کشورهای جهان با سرمایه گذاری اصلی روی طلا آغاز کردند. در ایران نیز از سال ۱۳۹۲ با افتتاح تابلو ETF  به طور رسمی، نام صندوق‌های سرمایه گذاری بر سر زبان‌ها افتاد و از مهرماه شروع به کار صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ETF  آغاز شد.

ETF به چه معناست؟

نام اختصاری ETF مخفف عبارت انگلیسی (Exchange Traded Fund) است. این نام به معنی صندوق‌هایی است که در بازار بورس می‌توان واحدهای سرمایه گذاری‌شان را خرید و فروش کرد که در ایران با نام صندوق‌های قابل معامله شناخته می‌شوند. در حال حاضر، واحدهای این صندوق سرمایه گذاری به راحتی قابل خرید و فروش هستند و از آن جایی که هر سرمایه گذار با کم‌ترین سرمایه هم می‌تواند در این صندوق‌ها سرمایه گذاری کند، جز بهترین گزینه‌های سرمایه گذاری برای هر شخص متقاضی سرمایه گذاری به حساب می‌آیند.

معرفی و کارکرد صندوق ‌های سرمایه گذاری قابل معامله ETF

بهتر است قبل از هر توضیحی برای معرفی یک خطی صندوق‌های قابل معامله به سراغ بند «ه» قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید که مصوب ۸۸/۰۵/۲۹ است برویم. تعریف این ماده به این شکل است؛ «صندوق ‌های سرمایه گذاری قابل معامله، نهادهای مالی هستند که فعالیت اصلی آن‌ها سرمایه گذاری در اوراق بهادار است. واحدهای صندوق پس از پذیره‌نویسی اولیه در سامانه معاملات فرابورس خرید و فروش می‌شوند». سبدی که صندوق‌های قابل معامله در بورس در آن سرمایه گذاری می‌کنند، از جمع سهام، اوراق بهادار با درآمد ثابت و سایر اوراق بهادار است. صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله در عوض این دارایی‌ها، واحدهای سرمایه گذاری خود را صادر و به سرمایه گذاران خود عرضه می‌کنند. با این حساب، صندوق‌های قابل معامله، صندوق‌های مشارکتی هستند که سرمایه گذاران با مالکیت درصدی از دارایی صندوق اقدام به خرید و فروش واحدهای سرمایه گذاری آن‌ها می‌کنند. انواع صندوق های سرمایه گذاری مانند صندوق‎‌های سهامی، درآمد ثابت و طلا می‌توانند هم جز صندوق‌های قابل معامله و هم غیر قابل معامله باشند. واحدهای این صندوق‌ها نیز مانند سهام در بازار تعیین قیمت می‌شوند و در روزهای کاری، سرمایه گذاران می‌توانند از طریق کارگزاری‌ها اقدام به خرید و فروش واحدهای صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله در بورس کنند. اگر با دقت به تاریخچه صندوق‌های سرمایه گذاری و پیدایش آن‌ها نگاه کنیم متوجه می‌شویم که تمام آن‌ها زمانی پایه گذاری شده‌اند که نه تنها افراد غیر حرفه‌ای و نیمه حرفه‌ای از بازارهای مالی در زمان رکود ناامید شده‌اند بلکه افراد حرفه‌ای هم برای ثبات سود و درآمد خود به دنبال تیم‌های متخصص می‌گشتند و صندوق‌های سرمایه گذاری به عنوان بارقه امیدی برای نجات از نوسانات و ضررهای هنگفت پدیدار شدند.

 

ویژگی‌های صندوق‌ های سرمایه گذاری قابل معامله ETF

مهم‌ترین ویژگی این صندوق‌ها داد و ستد پذیر بودن آن‌ها است؛ به این معنی که معاملات واحدهای سرمایه گذاری صندوق ‌های سرمایه گذاری قابل معامله در بازار سرمایه و در طول مدت ساعات فعالیت بازار انجام می‌شود. این صندوق‌ها عمده فعالیت‌شان سرمایه گذاری در اوراق بهادار و دارایی‎های فیزیکی است که از این دو به عنوان سرمایه پایه صندوق استفاده می‌کنند. بنابراین عملکرد معاملاتی و نرخ و ارزش صندوق به ارزش دارایی‌های پشتوانه آن بستگی دارد. در هنگام خرید واحدهای سرمایه گذاری این صندوق ها باید به قیمتی که معامله می‌شوند و قیمت ارزش هر واحد سرمایه گذاری (ان ای وی) توجه کرد. اگر بیش‌تر از قیمت ان ای وی معامله شوند، حباب وجود داشته و اگر پائین‌تر از قیمت ان ای وی معامله شوند نشان دهنده ارزش بالاتر هر واحد صندوق نسبت به ارزشی که معامله می‌شوند است و به نوعی فرصت خرید به حساب می‌آید. در هنگام خرید همیشه به این نکته توجه شود که پائین یا نزدیک به قیمت ان ای وی، خرید واحد سرمایه گذاری در این صندوق ها انجام شود. ساز و کار معاملات این صندوق‌ها از طریق عرضه و تقاضایی است که در بازار شکل می‌گیرد. البته ناگفته نماند که قیمت ابطال تقریبا همیشه با همان قیمت NAV هر واحد سرمایه گذاری برابری می‌کند. از دیگر ویژگی‌های مهم این صندوق‌ها می‌توان به تشکیل سبد متنوع، سرمایه گذاری در انواع اوراق بهادار و شاخص‌های بازار، خرید اعتباری، هزینه پایین، انعطاف پذیری بالا، کارایی معاملات، صرفه جویی مالیاتی، سهولت سرمایه گذاری و نقدشوندگی اشاره کرد. معاملات این صندوق‌ها با استفاده از سامانه معاملات آنلاین امکان پذیر است و سرمایه گذاران می‌توانند حتی به صورت آنلاین اقدام به خرید و فروش واحدهای سرمایه گذاری این نوع از صندوق‌ها کنند. ویژگی‌ها و یا به عبارتی، مزایای صندوق‌های سرمایه گذاری را نام بردیم. اما بهتر است برای فهم بهتر آن‌ها توضیحات بیش‌تری داده شود.

مزایای صندوق‌های قابل معامله

  1. اول از همه باید به این نکته اشاره کرد که صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله ETF در بورس به صورت آنلاین نیز قابل معامله هستند و شخص سرمایه گذار در طی ساعات کاری بازار بورس می‌تواند اقدام به صدور و ابطال یا همان خرید و فروش واحدهای سرمایه گذاری این صندوق‌ها کند.
  2. تنوع در سرمایه گذاری این صندوق‌ها یکی دیگر از ویژگی‌های آن‌ها است. به این معنی که اگر شخص برای سرمایه گذاری، خود اقدام به خرید اوراق بهادار کند تنها به خرید یک نوع از دارایی‌ها بسنده کرده است. اما با سرمایه گذاری در صندوق‌های سرمایه گذاری از تنوع این صندوق‌ها و خرید سهام شرکت‌های مختلف بهره‌مند می‌شود؛ با این حساب، مجموعه‎ای از سهام، اوراق بهادار و کالاهای فیزیکی را در اختیار دارد.
  3. به روز رسانی NAVیا همان خالص ارزش دارایی‌ها در صندوق‌های قابل معامله به صورت شفاف هر ۲ دقیقه یک بار انجام می‌شود و با انتشار در سایت رسمی صندوق مربوطه در اختیار سرمایه گذاران قرار می‌گیرد و لازم نیست مانند صندوق‌های غیر قابل معامله یک روز کامل منتظر ماند تا ارزش خالص دارایی اعلام شود.
  4. مالیات یکی از گزینه‌هایی است که در معاملات بازار بسیار به چشم می‌آید. در صندوق‌های قابل معامله خبری از مالیات نیست و این صندوق‌ها معاف از مالیات هستند. معاف از مالیات به این معنا است که مالیات بر دارایی محاسبه و اخذ نمی شود اما مالیات بر نقل و انتقال سهام و اوراق بهادار در زمان فروش یک بخشی از کارمزدها هست که نیم درصد آن به اداره مالیات می‌رسد.
  5. با ترکیبی از سهام، سپرده و اوراق بهادار به صورت فعال، سرمایه سرمایه گذار در بازار به جریان می‌افتد و نیازی به ورود مستقیم شخص سرمایه گذار نیست.
  6. صندوق‌های قابل معامله کم هزینه هستند و با اندک سرمایه‌ای می‌توان در آن‌ها سرمایه گذاری کرد.
  7. آنلاین بودن و امکان معامله واحدهای سرمایه گذاری باعث می‌شود تا در کل، کارایی معاملاتی این صندوق‌ها بالا رود.
  8. انعطاف پذیری از دیگر ویژگی‌های این صندوق‌ها در مقابل مشخصه‌های بازار است. به این معنی که هر وقت، طبق تحلیل، سهام برد بیش‌تری داشته باشد، سرمایه گذاری به سمت سهام در سبد صندوق ‌های سرمایه گذاری قابل معامله ETF البته بر اساس امیدنامه‌شان تمایل بیش‌تری در سرمایه گذاران ایجاد می‌کند و در غیر این‌صورت، تمایل به اوراق بهادار و کالا در سبد آن‌ها بیش‌تر می‌شود.
  9. یک برتری دیگر صندوق ‎های سرمایه گذاری قابل معامله در میزان نقدشوندگی آن‌ها در مقایسه با دیگر صندوق‌های مشترک است که به وسیله بازارگردان فعال در این صندوق‌ها اتفاق می‌افتد و همچنین بهره گیری از بازار بورس نیز در این صندوق‌ها بیش‌تر است.
  10. کارمزد کم؛ در واقع، میزان درصد کارمزد در صندوق‌های درآمد ثابت قابل معامله در مجموع خرید و فروش‌ها ۰/۰۳۷۵ درصد است و در صندوق طلا این میزان کارمزد فقط ۰/۲۳ درصد است.

صندوق‌های ETF مناسب برای چه سرمایه گذارانی است؟

به دلیل تنوعی که در دارایی‌های سبد صندوق ‌های سرمایه گذاری قابل معامله وجود دارد می‌توان سرمایه گذاری در آن‌ها را متناسب برای هر سرمایه گذاری دانست. تنوع سبدهای صندوق‌های سرمایه گذاری باعث شده تا سرمایه گذاری با ریسک کم‌تری انجام شود و به همین دلیل میزان محبوبیت و مشارکت در این صندوق‌ها روز به روز افزایش پیدا کند. یکی از نکاتی که برای سرمایه گذاری در این صندوق‌ها باید به خاطر سپرد این است که بازده این صندوق‌ها در بلندمدت به حد مطلوب می‌رسد و سرمایه گذاران باید برای ۶ ماه در سرمایه گذاری در صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله صبر و تمرکز داشته باشند تا به حد مطلوبی از سود دهی برسند.

صندوق‌ های سرمایه گذاری قابل معامله ETF چه معایبی دارند؟

از آن جایی که ماهیت صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله ETF بر اساس خرید و فروش آنی و اختیاری است و سرمایه گذاران می‌توانند در هر روز کاری معاملات این صندوق را انجام دهند، عده‌ای از سرمایه گذارانی که به تازگی وارد این بازار شده‌اند دچار هیجانات ناشی از نوسان قیمت‌ها می‌شوند و همین امر باعث می‌شود تا در تصمیم گیری‌های‌شان متحمل ضرر احتمالی شوند. این که تا چه میزان ریسک پذیر هستیم و چه میزان به درصدهای صندوق موردنظرمان دقت کرده‌ایم، نکته بسیار مهمی است؛ چرا که در بسیاری از مواقع نمی‌توان صبور بودن را صرفا شاخصه مناسبی برای انتظار بازدهی صندوق دانست و بهتر است قبل از سرمایه گذاری به شاخص‌های صندوق موردنظرمان در ۳ ماه، ۶ ماه و یک سال قبل توجه کنیم.

چگونگی سرمایه گذاری در صندوق‌های قابل معامله

اول از همه باید اقدام به دریافت کد بورسی از سامانه سجام کرد و بعد از آن برای شناخت بهترین صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله باید نگاهی به کارنامه آن‌ها انداخت و بازدهی‌شان را بررسی و با یکدیگر مقایسه کرد و سپس اقدام به ثبت نام و سرمایه گذاری در یکی از آن‌ها کرد که البته در صندوق‌های سرمایه گذاری قابل معامله کاریزما با کد بورسی به راحتی می‌توان اقدام به سرمایه گذاری کرد.

نتیجه گیری

همان طور که در تمام قسمت‌ها به بررسی صندوق‌های قابل معامله پرداختیم، این نکته قابل اثبات است که صندوق ‌های سرمایه گذاری قابل معامله ،بیش از هر چیز، جلوی ریسک‌های وحشتناکی که سرمایه سرمایه گذاران را تا حد نابودی به خطر می‌اندازد را می‌گیرد. وجود صندو‌ق‌های سرمایه گذاری از یک طرف به دلیل تنوع و بازدهی که دارند بسیار جذاب و به صرفه برای سرمایه گذاری به حساب می‌آیند و از طرفی دیگر، با در نظر گرفتن نوسانات و اتفاقات احتمالی در بازارهای سرمایه، این صندوق‌ها تبدیل به جایگاه مطمئنی برای سرمایه گذاری شده‌اند.

 

 

 

refresh icon

اشتراک با دوستان