زمان مطالعه 3دقیقه

نهادهای مالی در بورس کدامند؟

نویسنده: کاریزما
سرخی تابلوی معاملات در اولین روز هفته

نهادهای مالی

نهاد‌های مالی، بنگاه‌هایی هستند که خدمات مربوط به دارایی‌های مالی را ارایه می‌دهند. جریان وجوه از پس‌اندازکنندگان به سرمایه‌گذاران در بازار‌های واقعی به طور مستقیم و در بازار‌های مالی به شکل غیرمستقیم است.

در یک طبقه‌بندی کلی، نهاد‌های مالی را می‌توان به دو دسته نهاد‌های سپرده‌پذیر (فعال در بازار پول) و غیر سپرده‌پذیر (فعال در بازار سرمایه و بیمه) طبقه‌بندی کرد.

نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهادار را میتوان  به کارگزاران،کارگزاران/معامله‌گران،بازارگردانان،”مشاوران سرمایه‌گذاری،مؤسسات رتبه‌بندی،صندوق‌های سرمایه‌گذاری،شرکت‌های سرمایه‌گذاری،شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی،شرکت‌های تأمین سرمایه و صندوق‌های بازنشستگی اشاره کرد.

 

وظایف نهاد های مالی

  1. 1- دریافت تقاضای اعطای مجوزهای مختلف مربوط به نهادهای مالی؛
    2- بررسی شرایط متقاضیان دریافت مجوزهای مربوط به نهادهای مالی از طریق بررسی مدارک، انجام بازدیدها از امکانات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری متقاضی؛
    3- تطبیق شرایط متقاضیان با مقررات و تهیة گزارش لازم به منظور تصمیم‌گیری در مورد اعطا یا عدم اعطای مجوزهای تقاضاشده؛
    4- دریافت اطلاعات و مدارک متقاضیان سمت در نهادهای مالی و بررسی این مدارک و تهیة گزارش‌های لازم به منظور تصمیم‌گیری در مورد صلاحیت آنها؛
    5- ارتباط با نهادهای مالی تحت نظر و دریافت مکاتبات آنها؛
    6- هماهنگی جهت تشکیل جلسات تصمیم‌گیری در مورد نهادهای مالی، تنظیم صورت جلسات و پیگیری اجرای مصوبات آنها؛
    7- دریافت و تنظیم پروندة نهادهای مالی تحت نظر و بایگانی کلیة اسناد و مدارک و اطلاعات مربوطه در پرونده‌های مذکور و ارائه و بازپس‌گیری محتویات پرونده‌های مزبور؛
    8- تهیة گزارش‌های مورد نیاز از اطلاعات و مدارک نهادهای مالی؛
    9- ارتباط و هماهنگی با نهادهای مرتبط داخل و خارج از سازمان در امور مرتبط با نهادهای مالی.

مهمترین نهادهای مالی بازار سرمایه

در یک تقسیم بندی کلی، مهمترین نهادهایی که در بازار سرمایه فعالیت می کنند به نهادهای خود تنظیم گر ، واسطه های بازار و سایر فعالان بازار سرمایه تقسیم می شوند.

 

الف- نهادهای خود تنظیم گر

به عنوان اولین مورد از مهمترین نهادهای مالی بازار سرمایه می توان به نهادهای خود تنظیم گر اشاره کرد. مهمترین ویژگی نهادهای خود تنظیم گر ، برخورداري این نهادها از استانداردهاي حرفه اي و اخلاقی است. این ویژگی باعث
می شود، برخی از وظایف نظارتی مقام ناظر بر بازار سرمایه به این نهادها تفویض شود. به بیان دیگر، نهادهای خود تنظیم گر مجازند برای حسن انجام وظایف و تنظیم فعالیت هاي حرفه اي خود، ضوابط و استانداردهاي حرفه اي و انضباطی لازم را وضع و اجرا نمایند.

نهادهای خود تنظیم گر شامل :

  1. بورس اوراق بهادار
  2. بورس کالا
  3. موسسات سپرده گذاري و نگهداري اوراق بهادار

۱بورس اوراق بهادار

بورس اوراق بهادار از جمله مهمترین نهادهای خود تنظیم گر فعال در بازار اوراق بهادار به شمار می رود. وظیفه اصلی بورس اوراق بهادار، فراهم آوردن بازاري شفاف و منصفانه براي دادوستد اوراق بهادار پذیرفته شده و همچنین سیستمی مناسب براي نظارت بر جریان دادوستد، عملیات بازار و فعالیت اعضاي آن است.

مسئولیت های بورس اوراق بهادار به عنوان یکی از نهادهای مالی بورس  :

  1. تصمیم گیري درباره پذیرش یا لغو پذیرش اعضا شامل کارگزاران، معامله گران، بازارگردانان و مشاوران و مدیران سرمایه گذاري
  2. تصمیم گیري درباره پذیرش یا لغو پذیرش ابزارهاي مالی قابل دادوستد در بورس اعم از سهام، ابزارهاي بدهی و ابزارهاي مشتق
  3. فراهم آوردن یک سیستم دادوستد مناسب و کارآمد
  4. فراهم آوردن یک سیستم مناسب و کارآمد براي تسویه و پایاپاي دادوستد
  5. فراهم آوردن یک سیستم مناسب براي نظارت بر جریان دادوستد، عملیات بازار و فعالیت اعضا
  6. فراهم آوردن امکانات و تسهیلات لازم براي توزیع و انتشار اطلاعات مربوط به دادوستد و نیز سایر اطلاعات لازم براي تصمیم گیري درباره دادوستد اوراق بهادار

۲بورس کالا

بورس هاي کالا به عنوان یکی از مهمترین نهادهای مالی بازار سرمایه ، نهادهاي سازمان یافته اند که به منظور دادوستد کالا تشکیل می شوند. خرید و فروش کالاها در بورس هاي کالا به دو صورت انجام می شود. متقاضیان می توانند در قالب بازار نقدي یا بازار آتی به خرید و فروش کالاها بپردازند. در بازار نقدي، کالا به طور واقعی و فیزیکی در قیمت هایی که خریداران و فروشندگان روي آنها توافق کرده اند، دادوستد می شوند. بازار آتی متفاوت از بازار نقدي است. در بازار آتی، قراردادهاي آتی و نه خود کالاها، توسط واسطه هاي بازار و از طریق حراج حضوري مورد دادوستد قرار می گیرند. این قراردادها از آن جهت قرارداد آتی نامیده می شوند که بر اساس آنها تحویل یا دریافت مقدار مشخصی از یک کالاي خاص، در یک زمان معین، تضمین می شود.

۳موسسات سپرده گذاری و نگهداري اوراق بهادار

این موسسات با هدف نگهداري اوراق بهادار و انتقال مالکیت اوراق، بدون انتقال فیزیکی آن از طریق انتقال اوراق از یک حساب به حساب دیگر و به طور کلی تسهیل و تسریع دادوستد در بازار اوراق بهادار ایجاد شده اند. ایجاد موسسات سپرده گذاري و نگهداري اوراق بهادار، با توجه به گسترش چشمگیر بازارهاي مالی و رشد حجم دادوستد در بورس هاي اوراق بهادار، امري اجتناب ناپذیر بوده و باعث کاهش خطرات مربوط به تاخیر در تحویل، گم شدن، سرقت و جعل اوراق بهادار و صرفه جویی در وقت و هزینه نقل و انتقال اوراق شده و به افزایش کارایی تسویه، پایاپاي و انتقال اوراق بهادار کمک می کند.

ب- واسطه هاي بازار

به عنوان دومین مورد از مهمترین نهادهای مالی بازار سرمایه می توان به واسطه های بازار اشاره کرد. واسطه هاي بازار به عنوان نهادهاي اجرایی و عملیاتی بازار اوراق بهادار، تمامی فعالیت هاي مربوط به عرضه اولیه اوراق و تضمین فروش آنها، مدیریت پرتفوي، انجام سفارش هاي خرید و فروش مشتریان، مشاوره و امور مربوط به تهیه، پردازش و انتشار اطلاعات دادوستد اوراق بهادار و تنظیم عرضه و تقاضاي اوراق بهادار در بازار را انجام می دهند.

برخی از مهمترین واسطه هاي بازار را می توان به صورت زیر برشمرد :

  1. شرکت هاي تامین سرمایه (بانک های سرمایه گذاری)
  2. کارگزاران
  3. معامله گران
  4. مشاوران سرمایه گذاری
  5. بازارگردانان
  6. شرکت های سرمایه گذاری

۱- شرکت هاي تامین سرمایه (بانک های سرمایه گذاری)

این نهاد از نهادهای مالی بازار سرمایه که در بازار اولیه فعالیت می کند، قیمت گذاري، بازاریابی و فروش اوراق بهادار شرکت ها را در انتشار اولیه از طریق عرضه عمومی یا خصوصی بر عهده دارد. مؤسسات مزبور، گاه بر اساس قرارداد متعهد می شوند که بخشی از اوراق بهادار شرکت را که فروش نرفته است، خریداري نمایند.

۲کارگزاران

اشخاصی هستند که به عنوان واسطه بین خریداران و فروشندگان به دادوستد اوراق بهادار میپردازند. کارگزاران به عنوان نماینده مشتري و به حساب مشتري، در مقابل دریافت کارمزد، به خرید و فروش اوراق بهادار می پردازند.

۳- معامله گران

معامله گران، واسطه هاي مالی هستند که به حساب خود اوراق بهادار می خرند و از موجودي سهام خود به مشتریان می فروشند یا اوراق بهادار آنها را خریداري می کنند. معامله گران کارمزد دریافت نمی کنند بلکه از تفاوت قیمت خرید و فروش اوراق بهادار سود می برند.

 

 

۴- مشاوران سرمایه گذاری

مشاوران سرمایه گذاري نهادهایی هستند که به اشخاص یا نهادهاي دیگر در زمینه ارزش گذاري اوراق بهادار، سرمایه گذاري در اوراق بهادار و تهیه سبد سرمایه گذاري مشاوره می دهند.

۵- بازارگردانان

بازارگردانان از نهادهاي مهم فعال در بورس هاي اوراق بهادار می باشند که با داشتن توان مالی و تخصص لازم، مسئولیت حفظ بازاري منظم و مداوم براي سهام خاصی را عهده دار می شوند. در واقع بازارگردان با خرید و فروش سهام، به مقابله با عدم تعادل هاي موقت می پردازد و می کوشد تا عرضه و تقاضا را متعادل سازد. به عبارت دیگر بازارگردان گاه در نقش خریدار، در مواردي که سهم خاص و مورد نظر خریدار ندارد و گاه در نقش فروشنده، چنانچه سهم خاصی فروشنده نداشته ولی خریداران بالقوه اي دارد، در بازار فعالیت می کند. بازارگردان می تواند به عنوان یک کارگزار براي سفارش دهندگان خرید و فروش سهام را با استفاده از دفاتر خود که در آن سفارش خرید و فروش اوراق بهادار با قیمت هاي معین پیشنهادي ثبت شده است انجام دهد یا به عنوان یک معامله گر، اوراق بهادار تعیین شده را براي موجودي خود معامله کند.

۶- شرکت های سرمایه گذاری

شرکت هاي سرمایه گذاري از جمله واسطه هاي مالی هستند که کارکرد اصلی آنها مدیریت تخصصی سرمایه گذاري در بازار اوراق بهادار می باشد، اگر چه انواع متعددي از شرکت هاي سرمایه گذاري با کارکردهاي مختلف وجود دارند، اما شرکت هاي فعال در بورس اوراق بهادار به طور معمول با هدف مدیریت پرتفوي وارد بورس می شوند. این شرکت ها با فروش اوراق سرمایه گذاري خود به عموم، وجوه به دست آمده را در ترکیب متنوعی از اوراق بهادار سرمایه گذاري می کنند و به نمایندگی از دارندگان اوراق به اداره آن می پردازند.

ج- سایر فعالان بازار سرمایه

علاوه بر نهادها و موسسات فوق، نهادهاي دیگري با وظایف و کارکردهاي خاص به عنوان نهادهای مالی بازار سرمایه فعالیت می کنند که مهمترین آنها عبارتند از :

۱موسسات رتبه بندي خطر و اعتبار

کارکرد اصلی این نهاد از نهادهای مالی بازار سرمایه رتبه بندي اوراق بدهی شرکت ها با توجه به ریسک عدم بازپرداخت یا ورشکستگی است. این موسسات با انجام تحلیل مالی، ارزیابی مدیریت، تحلیل صنعت و بررسی احتمال عدم پرداخت بهره یا سود و بازپرداخت اصل سرمایه، نوع و شرایط تعهدات، حفاظت دارایی ها به هنگام ورشکستگی، سازماندهی مجدد و سایر مسائل قانونی و وجود ضمانت و بیمه به رتبه بندي اوراق بدهی شرکت ها می پردازند. مؤسسات مزبور با رتبه بندي اوراق بدهی با تعهدات ثابت، به سرمایه گذاران کمک
می کنند تا چشم انداز پرداخت سقف تعهد شده مورد نظر را با توجه به ریسک عدم بازپرداخت یا ورشکستگی ارزیابی کنند.

  ۲پردازشگران حرفه اي اطلاعات یا فروشندگان حرفه اي اطلاعات

فعالیت عمده اینگونه موسسات، گردآوري و پردازش اطلاعات به منظور اتخاذ تصمیم در زمینه سرمایه گذاري در اوراق بهادار است.

 

 

 

 

 

امتیاز شما در رابطه با این پست ؟

سرمایه گذاری کارگزاری سهام

دیدگاه کاربران

کاربر مهمان می توانید دیدگاه خود را وارد نمایید

ورود به حساب کاربری

پست های مرتبط

نیاز به راهنمایی دارید؟

ارتباط با کارشناسان کاریزما به صورت شبانه روزی

درخواست مشاوره
;
سرمایه گذاری در صندوق تضمین